Hitte drijft Amsterdammers uit hun huizen en uit de stad

Je ramen wit schilderen, af en toe met je ‘kop’ onder de kraan, of de stad uitvluchten – Amsterdammers verzinnen van alles om met de stijgende temperaturen om te gaan. Dat blijkt niet altijd eenvoudig, maar is wel hard nodig. Want niet alleen de hitte neemt in rap tempo toe, maar de kans op bijbehorende risico’s ook. Tijdens Heat Action Day helpen we bewoners om zo veilig en comfortabel mogelijk de zomer door te komen. En dat is hard nodig.

Dit jaar zijn we onder andere te vinden op het plein bij de James Cookstraat in de Baarsjes. Sommige bewoners komen spontaan aanwaaien met een hulpvraag, bij anderen bellen we aan. Op die manier ontmoeten we de goedlachse Martijn in zijn appartement op de bovenste verdieping. Het wordt warm in de woning waar hij samen met zijn gepensioneerde vader en zesjarige dochter woont. Heel warm. Maar de geboren en getogen Amsterdammer klaagt nauwelijks. Hij noemt de warmte ‘pittig’, terwijl hij in dezelfde zin uitlegt dat het binnen soms 41 °C wordt.

In de woonkamer van Martijn staat de dienstdoende airconditioner verstopt achter weelderige planten. ‘Die groeien hier wel’, lacht de ex-portier. Maar tussen de grapjes door – ‘je wordt ook nog heerlijk snel bruin op het balkon’ – klinkt een serieuzere noot. Ook toen de dochter van Martijn net geboren was, sloeg de hitte in huis om zich heen en moesten ze de woning regelmatig ontvluchten. ‘Nog steeds rennen we door het trappenhuis als we naar buiten gaan. Het wordt daar zo warm, je wilt er echt niet langer dan een paar seconden zijn’.

stichting-de-wending_dscf4249_credits.vere_maagdenberg

stichting-de-wending_dscf4475_credits.vere_maagdenberg

Aan de overkant van de straat treffen we Roeland, die er een andere tactiek op nahoudt. ‘Gewoon af en toe m’n kop onder de kraan’. Ook in zijn woning wordt het zomaar 30 graden. Terwijl onze EnergieCoach zonwerende doeken voor zijn ramen plaatst, wijst hij naar een grote airconditioning unit die in zijn woonkamer staat. ‘Ik dacht: ik koop Duits spul, want dat zal wel goed zijn.’ Maar helaas, het gevaarte koelt de woning niet verder dan een graad of twee af. Roeland’s positieve noot: als je er pal voor gaat zitten, voel je wel iets.

De reacties zijn tekenend voor wat we steeds opnieuw zien deze dag. De buurtbewoners die we spreken, erkennen allemaal dat het warm wordt in hun huizen. Dat noemen ze hoogstens vervelend of onprettig, maar niemand lijkt echt gealarmeerd te zijn. Misschien is dat de Amsterdamse nuchterheid, maar misschien geeft het ook aan hoe we onze grenzen van wat acceptabel en comfortabel is, steeds verder verleggen. Meng je dat met de stijgende temperaturen en onvoldoende kennis over de risico’s van hitte? Dan krijg je geen verfrissend zomerdrankje, maar een uiterst gevaarlijke cocktail.

Even verderop staat de vierjarige Teun, gewapend met een spons en emmer water, druk de ramen te boenen. ‘Hij vindt het er een beetje viezig uitzien’, legt moeder Annelies uit. Ook zij probeerde al van alles om de temperatuur in huis te drukken. Vorig jaar bracht ze in een zoveelste poging een laag witte verf op de ramen aan. Diezelfde laag die nu door Teun nu, met veel plezier en weinig precisie, weer ontdaan wordt. Annelies vindt dat ze van geluk mag spreken. ‘Ik woon tenminste nog op de eerste verdieping.’ Maar echt geluk is niet aan de orde. Ze geeft toe: ‘Ik overweeg om de stad te verlaten. Puur vanwege de hitte.’ Het kan niet, want de familie van haar zoon woont hier. ‘Maar we ontsnappen de stad zo vaak mogelijk’.

stichting-de-wending_dscf4583_credits.vere_maagdenberg

De nood is hoog deze zomer. We zijn inmiddels al twee hittegolven verder en tot en met augustus staat onze agenda volgeboekt met afspraken. Helaas kunnen we niet voor elke bewoner een airconditioner regelen of hun huis beter isoleren. Maar we kunnen wel degelijk maatregelen treffen. Denk aan zonwering op de buitenkant van het raam, hitte reflecterende raamfolie, ventilatoren, horren en zelfs plantenspuiten. Maatregelen die, hoewel ze op het eerste oog misschien klein lijken, een groot verschil maken voor bewoners.

stichting-de-wending_dscf3746_credits.vere_maagdenberg-optimized